{"id":3765,"date":"2025-10-25T12:54:42","date_gmt":"2025-10-25T16:54:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.afrokuba.com\/?p=3765"},"modified":"2025-10-25T12:56:41","modified_gmt":"2025-10-25T16:56:41","slug":"la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/","title":{"rendered":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la  17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fotos tomadas del perfil en Facebook de <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/yoelkis.torres.9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"Yoelkis Torres Tapanes\">Yoelkis Torres Tapanes<\/a>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"626\" src=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1024x626.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3766\" srcset=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1024x626.jpg 1024w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-300x184.jpg 300w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-768x470.jpg 768w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1320x808.jpg 1320w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La rumba cubana constituye uno de los sistemas expresivos m\u00e1s complejos y representativos de la identidad afrocubana. Surgida entre los siglos XIX y XX en los barrios marginales y solares de las ciudades portuarias\u2015La Habana, Matanzas y C\u00e1rdenas, principalmente\u2015la rumba devino un verdadero lenguaje de resistencia, comunicaci\u00f3n y trascendencia espiritual.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No es solo un g\u00e9nero musical o danzario, sino un discurso corporal y r\u00edtmico de origen africano, resemantizado en el contexto colonial cubano y transformado en una pr\u00e1ctica de afirmaci\u00f3n comunitaria frente al proceso de desarraigo y esclavizaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"626\" src=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-1024x626.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3767\" srcset=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-1024x626.jpg 1024w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-300x184.jpg 300w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-768x470.jpg 768w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1-1320x808.jpg 1320w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La rumba se estructura en tres grandes vertientes: yamb\u00fa, guaguanc\u00f3 y columbia, cada una asociada a funciones, energ\u00edas y c\u00f3digos corporales distintos. En el yamb\u00fa se manifiesta la nostalgia, la serenidad y la comunicaci\u00f3n de parejas en gestos de complicidad; el guaguanc\u00f3 sintetiza el juego er\u00f3tico de la vacunao y el desaf\u00edo masculino-femenino; mientras que la columbia, originaria de zonas rurales, exalta la destreza individual del bailador, especialmente en su versi\u00f3n masculina, con fuerte v\u00ednculo con los toques abak\u00faa y la macheter\u00eda campesina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00e1s all\u00e1 de su estructura formal, la rumba es una liturgia popular, un escenario en que el canto, el tambor y el movimiento se convierten en veh\u00edculo de memoria. Sus cantos, transmitidos de generaci\u00f3n en generaci\u00f3n, evocan tanto deidades yorubas y bant\u00faes como personajes del mundo cotidiano. En ella resuenan los ecos de la plantaci\u00f3n, el muelle, el cabildo y la casa familiar convertida en templo del ritmo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Cada golpe del tambor matancero es un acto de memoria colectiva<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si La Habana simboliza la expansi\u00f3n cosmopolita de la rumba, Matanzas representa su ra\u00edz espiritual. En esa ciudad a orillas del r\u00edo San Juan y en los barrios fundacionales de Simpson, La Marina y Pueblo Nuevo, naci\u00f3 un modo particular de sentir y tocar la rumba: la rumba matancera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Esta escuela se distingue por su pulso profundo, el fraseo mel\u00f3dico de sus cantos, la polirritmia contenida y una est\u00e9tica m\u00e1s ceremonial que festiva. En ella se entretejen las tradiciones de los cabildos arar\u00e1, congo y lucum\u00ed, y se preservan vocablos y giros ling\u00fc\u00edsticos de origen africano que a\u00fan perviven en sus coros.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Los grupos y cultores emblem\u00e1ticos de esta vertiente conforman una genealog\u00eda viva que atraviesa generaciones:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guaguanc\u00f3 matancero: germen de lo que m\u00e1s tarde ser\u00eda Los Mu\u00f1equitos de Matanzas, Afrocuba de Matanzas, Yaya Calle, Etanisla Luna, Florencio Calle, Catalino Mulense, Jes\u00fas Alfonso, Liduvina Mir\u00f3, Jos\u00e9 Rosario Oviedo <em>Malanga<\/em>, Columbia del Puerto, Pedro T\u00e1panes <em>Pello<\/em>, Andrea Bar\u00f3, Reyes del Tambor, Los Matanceros, Ash\u00e9 Olorum, Explosi\u00f3n Rumbera, Dolores P\u00e9rez, Pedro Albayi Torriente y Marta Mesa, entre muchos otros que han tejido con sus voces y tambores la continuidad sonora de la ciudad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En ellos pervive el equilibrio entre tradici\u00f3n y renovaci\u00f3n. Cada golpe del tambor matancero es un acto de memoria colectiva, una manera de afirmar que la rumba no se aprende: se hereda y se respira. En Matanzas, el toque de tambor no es solo acompa\u00f1amiento, sino invocaci\u00f3n; el canto no solo narra, sino revela; y la danza no entretiene, sino transforma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En las casas de los rumberos, el altar, los santos y los tambores cohabitan como parte de un mismo universo simb\u00f3lico. Esa fusi\u00f3n entre lo profano y lo sagrado es la esencia de la rumba matancera: una est\u00e9tica de lo cotidiano que deviene teolog\u00eda del ritmo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"818\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-818x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3768\" srcset=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-818x1024.jpg 818w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-768x962.jpg 768w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1227x1536.jpg 1227w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-10x12.jpg 10w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-1320x1653.jpg 1320w, https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 818px) 100vw, 818px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Afrokuba Docufilms: la c\u00e1mara como tambor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Desde sus inicios, el Proyecto Etnovisual Afrokuba Docufilms ha dedicado parte sustancial de su trabajo a preservar la memoria audiovisual de la rumba cubana y de modo especial la tradici\u00f3n matancera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El proyecto, concebido como una plataforma de investigaci\u00f3n, creaci\u00f3n y archivo, ha documentado durante m\u00e1s de dos d\u00e9cadas los procesos de transmisi\u00f3n oral, las genealog\u00edas familiares de los rumberos, los v\u00ednculos entre m\u00fasica y danza, y la espiritualidad latente en los espacios comunitarios donde la rumba se reproduce y renueva.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A trav\u00e9s de documentales como <em>Tres Ases Santiagueros<\/em>, <em>Sulkary: medio siglo despu\u00e9s<\/em>, <em>Erzili<\/em> <em>en Lefebre<\/em> and <em>Children of Return<\/em>, entre otros, Afrokuba ha demostrado que la c\u00e1mara etnogr\u00e1fica puede actuar como tambor: resonar, dialogar y convocar. Su mirada no exotiza ni reduce, sino que dialoga con el performer popular desde el respeto y la coautor\u00eda.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"La Asociacion de Rumberas matanceras\" width=\"720\" height=\"405\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Rh6sTWNA95g?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En el caso de la rumba matancera, el proyecto ha desarrollado un corpus visual de enorme valor patrimonial, donde se registran tanto los toques tradicionales como el quinto, salidor, tres-dos, as\u00ed como los contextos de aprendizaje, la relaci\u00f3n intergeneracional y la inserci\u00f3n de la rumba en espacios contempor\u00e1neos: escenarios urbanos, festivales, escuelas de arte y comunidades de la di\u00e1spora cubana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El trabajo de <strong>Afrokuba Docufilms<\/strong> tambi\u00e9n se ha orientado a la pedagog\u00eda visual de la rumba: producci\u00f3n de materiales educativos, archivos digitales y programas de intercambio con instituciones culturales en Am\u00e9rica Latina, Europa y \u00c1frica. De este modo, el proyecto se sit\u00faa en la l\u00ednea de una antropolog\u00eda audiovisual comprometida, donde la imagen se convierte en instrumento de preservaci\u00f3n y justicia cultural.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Memoria viva y proyecci\u00f3n futura<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoy, en pleno siglo XXI, la rumba cubana\u2014reconocida por la UNESCO en 2016 como Patrimonio Inmaterial de la Humanidad\u2014 contin\u00faa siendo un espacio de creaci\u00f3n, resistencia y orgullo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En Matanzas, sus practicantes mantienen viva la llama del tambor, la poes\u00eda oral y la danza ritual, no como folklore detenido, sino como pr\u00e1ctica contempor\u00e1nea de afirmaci\u00f3n identitaria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La contribuci\u00f3n de <strong>Afrokuba Docufilms<\/strong> resulta esencial para comprender esta vitalidad. Sus registros documentales, m\u00e1s all\u00e1 del testimonio art\u00edstico, configuran un archivo de memoria diasp\u00f3rica donde confluyen \u00c1frica, el Caribe y Am\u00e9rica Latina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La rumba matancera, vista desde su lente, no es una reliquia, sino un cuerpo que respira, canta y ense\u00f1a; un organismo sonoro que recuerda al mundo que el ritmo fue, es y seguir\u00e1 siendo una forma de libertad.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"480\" style=\"aspect-ratio: 848 \/ 480;\" width=\"848\" controls src=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Miguel-Angel-Garcia-Velasco.mp4\"><\/video><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"480\" style=\"aspect-ratio: 848 \/ 480;\" width=\"848\" controls src=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/La-rumba-matancera-Segunda-parte.mp4\"><\/video><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la  17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":3771,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[42,24,197],"tags":[135,12,217,218,80,31,144,32],"class_list":["post-3765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afrokuba","category-coloquio","category-rumba","tag-africa","tag-afrokuba","tag-albacete","tag-america-latina","tag-cuba","tag-matanzas","tag-memoria","tag-rumba","post-with-thumbnail","post-with-thumbnail-large"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.9 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Jaime Maso Torres\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.9\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"AfroKuba | Proyecto Etnovisual\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1440\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"881\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-25T16:54:42+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-25T16:56:41+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/afrokuba\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#blogposting\",\"name\":\"La rumba cubana: ra\\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba\",\"headline\":\"La rumba cubana: ra\\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/author\\\/jaime\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/#person\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Cuba-Albacete-2-1.jpg\",\"width\":1440,\"height\":881},\"datePublished\":\"2025-10-25T12:54:42-04:00\",\"dateModified\":\"2025-10-25T12:56:41-04:00\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"AfroKuba, Coloquio, Rumba, \\u00c1frica, afrokuba, Albacete, Am\\u00e9rica Latina, cuba, matanzas, Memoria, rumba\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/#listItem\",\"name\":\"M\\u00fasica\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\\u00fasica\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/rumba\\\/#listItem\",\"name\":\"Rumba\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en#listItem\",\"name\":\"Inicio\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/rumba\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rumba\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/rumba\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#listItem\",\"name\":\"La rumba cubana: ra\\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/#listItem\",\"name\":\"M\\u00fasica\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"La rumba cubana: ra\\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/category\\\/musica\\\/rumba\\\/#listItem\",\"name\":\"Rumba\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/#person\",\"name\":\"AfroKuba\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#personImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/afd997acb9542c3283201cbde65b66699099b658e043adf43bf09f0d1d4778a0?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"AfroKuba\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/author\\\/jaime\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/author\\\/jaime\\\/\",\"name\":\"Jaime Maso Torres\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/667f148287de47f2323598a102db83911cf40c0f33d3bfeeda464ca60884e2c5?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Jaime Maso Torres\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/\",\"name\":\"La rumba cubana: ra\\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba\",\"description\":\"Palabras del profesor Miguel \\u00c1ngel Garc\\u00eda Velasco a prop\\u00f3sito de la 17\\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/author\\\/jaime\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/author\\\/jaime\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Cuba-Albacete-2-1.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#mainImage\",\"width\":1440,\"height\":881},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/2025\\\/10\\\/25\\\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2025-10-25T12:54:42-04:00\",\"dateModified\":\"2025-10-25T12:56:41-04:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/\",\"name\":\"AfroKuba\",\"description\":\"Proyecto Etnovisual\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.afrokuba.com\\\/en\\\/#person\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba","description":"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.","canonical_url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#blogposting","name":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba","headline":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)","author":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/author\/jaime\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/#person"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg","width":1440,"height":881},"datePublished":"2025-10-25T12:54:42-04:00","dateModified":"2025-10-25T12:56:41-04:00","inLanguage":"en-US","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#webpage"},"articleSection":"AfroKuba, Coloquio, Rumba, \u00c1frica, afrokuba, Albacete, Am\u00e9rica Latina, cuba, matanzas, Memoria, rumba"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en#listItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/#listItem","name":"M\u00fasica"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/#listItem","position":2,"name":"M\u00fasica","item":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/#listItem","name":"Rumba"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en#listItem","name":"Inicio"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/#listItem","position":3,"name":"Rumba","item":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#listItem","name":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/#listItem","name":"M\u00fasica"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#listItem","position":4,"name":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/#listItem","name":"Rumba"}}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/#person","name":"AfroKuba","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#personImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/afd997acb9542c3283201cbde65b66699099b658e043adf43bf09f0d1d4778a0?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"AfroKuba"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/author\/jaime\/#author","url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/author\/jaime\/","name":"Jaime Maso Torres","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/667f148287de47f2323598a102db83911cf40c0f33d3bfeeda464ca60884e2c5?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Jaime Maso Torres"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#webpage","url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/","name":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba","description":"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.","inLanguage":"en-US","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/author\/jaime\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/author\/jaime\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#mainImage","width":1440,"height":881},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/#mainImage"},"datePublished":"2025-10-25T12:54:42-04:00","dateModified":"2025-10-25T12:56:41-04:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/#website","url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/","name":"AfroKuba","description":"Proyecto Etnovisual","inLanguage":"en-US","publisher":{"@id":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/#person"}}]},"og:locale":"en_US","og:site_name":"AfroKuba | Proyecto Etnovisual","og:type":"article","og:title":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba","og:description":"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.","og:url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/","og:image":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg","og:image:width":1440,"og:image:height":881,"article:published_time":"2025-10-25T16:54:42+00:00","article:modified_time":"2025-10-25T16:56:41+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/afrokuba\/","twitter:card":"summary","twitter:title":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video) | AfroKuba","twitter:description":"Palabras del profesor Miguel \u00c1ngel Garc\u00eda Velasco a prop\u00f3sito de la 17\u00aa Jornada por la Cultura Cubana en Albacete, Espa\u00f1a, celebrada en el Centro Comercial Imaginalia.","twitter:image":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"3765","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":{"focus":{"keyphrase":"","score":0,"analysis":{"keyphraseInTitle":{"score":0,"maxScore":9,"error":1}}},"additional":[]},"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"BlogPosting","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":"-1","robots_max_videopreview":"-1","robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":"default","local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":{"faqs":[],"keyPoints":[],"titles":[],"descriptions":[],"socialPosts":{"email":[],"linkedin":[],"twitter":[],"facebook":[],"instagram":[]}},"created":"2025-10-25 16:54:33","updated":"2025-10-25 17:13:02","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\" title=\"Inicio\">Inicio<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/\" title=\"M\u00fasica\">M\u00fasica<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/\" title=\"Rumba\">Rumba<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tLa rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Inicio","link":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en"},{"label":"M\u00fasica","link":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/"},{"label":"Rumba","link":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/category\/musica\/rumba\/"},{"label":"La rumba cubana: ra\u00edz, memoria y resonancia matancera (+Video)","link":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/2025\/10\/25\/la-rumba-cubana-raiz-memoria-y-resonancia-matancera-video\/"}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.afrokuba.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Cuba-Albacete-2-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3765"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3765\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrokuba.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}